นิวัต – นิวัตน์ (บาลีวันละคำ 4,926)

นิวัต – นิวัตน์

หญ้าปากคอกอีกแล้ว

“นิวัต” และ “นิวัตน์” ภาษาไทยสะกดต่างกัน แต่อ่านเหมือนกัน คืออ่านว่า นิ-วัด

(๑) “นิวัต” 

ถ้าสะกดอย่างนี้ บาลีต้องเป็น “นิวตฺต” อ่านว่า นิ-วัด-ตะ รากศัพท์มาจาก นิ (คำอุปสรรค = เข้า, ลง) + วตฺ (ธาตุ = เป็นไป) + ต ปัจจัย

: นิ + วตฺ = นิวตฺ + ต = นิวตฺต แปลตามศัพท์ว่า “หมุนกลับแล้ว” หมายถึง กลับมาแล้ว

พจนานุกรมบาลี-อังกฤษ แปล “นิวตฺต” ว่า returned, turning away from, giving up, being deprived of, being without (นิวัต, กลับมา, ผละ [จาก], เลิก, ถูกทำให้หมดไป, ไม่มี)

บาลีมี “นิวตฺติ” อีกคำหนึ่ง อ่านว่า นิ-วัด-ติ รากศัพท์มาจาก นิ (คำอุปสรรค = เข้า, ลง) + วตฺ (ธาตุ = เป็นไป) + ติ ปัจจัย

: นิ + วตฺ = นิวตฺ + ติ = นิวตฺติ แปลตามศัพท์ว่า “การหมุนกลับ” หมายถึง การกลับไปหรือกลับมา, การนิวัต (returning, return)

“นิวตฺติ” ในภาษาไทย ถ้าใช้อิงรูปบาลีก็จะเป็น “นิวัติ” (-วัติ มีสระ อิ) อ่านว่า นิ-วัด

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 ไม่ได้เก็บคำว่า “นิวัติ” ไว้

(๒) “นิวัตน์”

อ่านว่า นิ-วัด เขียนแบบบาลีเป็น “นิวตฺตน” อ่านว่า นิ-วัด-ตะ-นะ รากศัพท์มาจาก นิ (คำอุปสรรค = เข้า, ลง) + วตฺ (ธาตุ = เป็นไป) + ยุ ปัจจัย, แปลง ยุ เป็น อน (อะ-นะ), ซ้อน ตฺ ระหว่างธาตุกับปัจจัย (หรือนัยหนึ่งว่า วตฺต ธาตุ = เป็นไป ถ้าเป็น วตฺตฺ ธาตุ ก็ไม่ต้องซ้อน ตฺ)

: นิ + วตฺ = นิวตฺ + ตฺ + ยุ > อน = นิวตฺตน แปลตามศัพท์ว่า “การหมุนกลับ” 

พจนานุกรมบาลี-อังกฤษ แปล “นิวตฺตน” ดังนี้ –

(1) returning, turning, turning away from, giving up, “conversion” (การนิวัต, การหันหรือกลับตัว, การหัน [จาก], การเลิกละ)

(2) a bend, curve [of a river], nook (หัวเลี้ยว, ทางโค้ง, มุม)

บาลี “นิวตฺตน” ใช้ในภาษาไทยเป็น “นิวัตน์” อ่านว่า นิ-วัด

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 เก็บคำว่า “นิวัต” และ “นิวัตน์” ไว้ด้วยกัน บอกไว้ดังนี้ –

“นิวัต, นิวัตน์ : (คำแบบ) (คำกริยา) กลับ. (ป. นิวตฺต, นิวตฺตน).”

หมายเหตุ: “คำแบบ” หมายถึง คำที่ใช้เฉพาะในหนังสือ ไม่ใช่คำพูดทั่วไป

ขยายความ :

ผู้เขียนบาลีวันละคำเห็นผู้เขียนคำว่า “หวล” (ล ลิง สะกด) ซึ่งเป็นคำที่สะกดผิด 

คำถูก ต้องสะกดเป็น “หวน” (น หนู สะกด) 

เห็นแล้วจิตก็ประหวัดไปถึงคำบาลีว่า “นิวตฺติ” ซึ่งแปลว่า “การกลับมา” อันเป็นความหมายเดียวกับคำว่า “หวน”

คำว่า “หวน” พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –

“หวน : (คำกริยา) เวียนกลับ เช่น ลมหวน.”

ส่วนคำว่า “หวล” (ล ลิง สะกด) ไม่มีเก็บไว้ในพจนานุกรมฯ ซึ่งก็คือ ในภาษาไทยไม่มีคำที่สะกดเป็น “หวล”

โปรดช่วยกันจำไว้หน่อย –

“หวน” ในภาษาไทย น หนู สะกด

ไม่ใช่ “หวล” ล ลิง สะกด

หวน 

หวน 

หวน 

หวน 

หวน 

หวน

ไม่ใช่ “หวล”

…………..

ดูก่อนภราดา!

: สะกดคำไทยผิด ก็ไม่ตกนรก

: แต่ไม่ตกนรกด้วย สะกดถูกด้วย ดีกว่า

#บาลีวันละคำ (4,926)

7-12-68

…………………………….

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย

…………………………….