ฉ หก (บาลีวันละคำ 5,107)
ฉ หก
อ่านอย่างไรในภาษาไทย
ในที่นี้ยกเป็นคำตั้งว่า “ฉ หก” เพื่อบอกให้รู้ว่า “ฉ” หรือ ฉ ฉิ่ง หมายถึง “ฉ” ในภาษาบาลีที่แปลว่า หก (จำนวน 6) ไม่ใช่ “ฉ” ที่เป็นคำไทย
“ฉ” หรือ ฉ ฉิ่ง ในภาษาบาลี อ่านว่า ฉะ แปลว่า หก (จำนวน 6)
“ฉ” ในภาษาบาลี ไม่ว่าจะอยู่เดี่ยวตัวเดียวหรือสมาสกับคำอื่น ก็ออกเสียงว่า ฉะ เสมอ
“ฉ” บาลี เมื่อเอามาใช้ในภาษาไทย เป็นคำที่สมาสกับคำอื่น ไม่ได้ออกเสียงว่า ฉะ เสมอไปเหมือนในบาลี
…………..
ขอยกคำที่มี “ฉ หก” ที่ใช้ในภาษาไทยจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 มาให้ดูในที่นี้ และคงคำอ่านไว้ให้ดูด้วย เพื่อเป็นการศึกษา ดังนี้ –
…………..
(1) ฉ ๒ [ฉอ, ฉ้อ, ฉะ] : (คำวิเศษณ์) หก, สำหรับประกอบหน้าศัพท์อื่น. (ป.).
(2) ฉกษัตริย์ [ฉ้อกะสัด, ฉอกะสัด] : (คำนาม) กษัตริย์ ๖ พระองค์, ชื่อกัณฑ์ที่ ๑๒ ของมหาชาติ.
(3) ฉกามาพจร, ฉกามาวจร [ฉะกามาพะจอน, ฉะกามาวะจอน] : (คำนาม) สวรรค์ ๖ ชั้น ได้แก่ ๑. จาตุมหาราช หรือจาตุมหาราชิกหรือจาตุมหาราชิกา ๒. ดาวดึงส์ ๓. ยามา ๔. ดุสิต ๕. นิมมานรดี ๖. ปรนิมมิตวสวัตดี. (ป. ฉ + กาม + อวจร).
(4) ฉทวาร [ฉะทะวาน] : (คำนาม) ทวารทั้ง ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ.
(5) “ฉทานศาลา” พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 บอกไว้ว่า –
– ฉทานศาลา [ฉ้อทานนะสาลา] : (คำนาม) ศาลาเป็นที่ทำทาน ๖ แห่ง, บางทีเขียนว่า ศาลาฉทาน.
ต่อมา พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 ปรับแก้ (เพิ่มคำอ่าน) เป็นดังนี้ –
– ฉทานศาลา [ฉ้อทานนะสาลา, ฉ้อทานสาลา] : (คำนาม) ศาลาเป็นที่ทำทาน ๖ แห่ง, บางทีเขียนว่า ศาลาฉทาน.
(6) ฉศก [ฉอสก] : (คำนาม) เรียกปีจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข ๖ เช่น ปีชวด ฉศก จุลศักราช ๑๓๔๖.
(7) “ศาลาฉทาน” พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 บอกไว้ว่า –
– ศาลาฉทาน [-ฉ้อทาน] : (คำนาม) สถานที่แจกจ่ายอาหารแก่คนทั่วไปเป็นการกุศล, ฉทานศาลา ก็เรียก.
ต่อมา พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 ปรับแก้คำนิยามเป็นดังนี้ –
– ศาลาฉทาน [-ฉ้อทาน] : (คำนาม) ศาลาเป็นที่ทำทาน ๖ แห่ง, ฉทานศาลา ก็เรียก.
…………..
สรุปว่า “ฉ หก” ในบาลี เมื่อเอามาใช้ในภาษาไทย –
อ่านว่า ฉอ ก็มี
อ่านว่า ฉ้อ ก็มี
อ่านว่า ฉะ ก็มี
คำไหนอ่านว่าอย่างไร ต้องศึกษาเรียนรู้เป็นคำ ๆ ไป อย่าคิดเอาเอง อ่านเอาเองตามที่เข้าใจเอาเอง
เวลานี้สังคมเราเป็นอย่างนี้กันทั่วไปหมด
ไม่ศึกษาเรื่องเก่าเค้าเดิมให้เข้าใจ
ทำออกมา พูดออกมา คิดออกมา ตามที่เข้าใจเอาเอง
แล้วก็มักหลงชื่นชมกันว่าเป็นความคิดสร้างสรรค์ เป็นการพัฒนา ก้าวหน้าออกไปจากของเก่า ไม่ย่ำเท้าอยู่กับที่
…………..
ดูก่อนภราดา!
: ไม่ศึกษาหลักการ-หลักเก่าให้เข้าใจ
: เป็นต้นเหตุของความบรรลัยในทุกเรื่อง
#บาลีวันละคำ (5,107)
6-6-69
…………………………….
…………………………….
