สัตยาเคราะห์ (บาลีวันละคำ 619)

สัตยาเคราะห์

(คำสันสกฤตไทย)

อ่านว่า สัด-ตะ-ยา-เคฺราะ

สันสกฤตเป็น “สตฺยาคฺรห

ประกอบด้วย สตฺย + คฺรห

สํสกฤต-ไท-อังกฤษ อภิธาน บอกไว้ว่า –

สตฺย : (คุณศัพท์) ‘สัตย์’ จริง, มีสัตย์; วิศุทธ์, สุจริต, ศุทธมติ, หรือกล่าวความจริง; true; sincere, honest, speaking the truth.

สตฺย : (คำนาม) ‘สัตย์’ ความจริง; ประติชญาหรือคำสบถ; การกล่าวความจริง; ความวิศุทธิหรือความจริงใจ true; an oath; speaking the truth; sincerely, or veracity.

คฺรห : (คำนาม) การถือเอา, การจับ, การรับ taking, seizure, acceptance.

โปรดสังเกต สตฺย + คฺรห = สตฺยาคฺรห ไม่ใช่ สตฺยคฺรห

สตฺยาคฺรห” ถ้าเทียบบาลีจะเป็น “สจฺจคห” (สัด-จะ-คะ-หะ) < สจฺจ + คห

สจฺจ” เป็นคุณศัพท์ แปลว่า จริง, แท้ (real, true) เป็นคำนาม แปลว่า ความจริง (the truth), การยืนยันแน่นอน (a solemn asseveration)

คห” แปลว่า ผู้จับ, การจับ, การคว้า, การถือเอา, การยึดถือ, การได้มา (seizer, seizure, grasp, hold, acquisition)

สตฺยาคฺรหสัตยาเคราะห์” ถอดเป็นอักษรโรมันว่า Satyagraha

สารานุกรม Britannica ให้ความหมายว่า “insistence on truth” หรือ “zeal for truth” (ยึดมั่นในสัตย์ หรือ ยืนหยัดเพื่อความจริง)

พจน.42 บอกไว้ว่า –

สัตยาเคราะห์ : การยึดความจริงเป็นหลักการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมในสังคม โดยใช้วิธีดื้อแพ่งไม่ปฏิบัติตามกฎหมายหรือคําสั่งที่ไม่ยุติธรรม แต่ไม่ใช้วิธีรุนแรง”

—————-

อาวุธของนักสัตยาเคราะห์ คือ ความไม่รุนแรง ความมีวินัยในตนเอง ไม่เห็นแก่ตัว เสียสละตนโดยไม่หวาดหวั่น และการแผ่ความรักความเมตตาแด่เหล่าผู้คนทั้งมวล

มหาตมะ คานธี แห่งอินเดีย เป็นผู้สร้างสรรค์พัฒนาลัทธิสัตยาเคราะห์

สัตยาเคราะห์ : แม้จะนำไปสู่ความตาย

: แต่ก็จะฝากรอยยิ้มไว้บนริมฝีปากน้อยๆ

: และไร้ร่องรอยแห่งความเกลียดชังในหัวใจ

——————-

(ตามคำขอของ Patiwat Kamonpet)

25-1-57

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย