อีหรอบ

อีหรอบ

ไปยังไง มายังไง

——-

ท่านอาจารย์พิมพ์ วศินธรรมนนท์ ได้กรุณาถามผมเมื่อวันที่ ๒ กันยายน ๒๕๕๘ ความว่าดังนี้ –

…..

รบกวนท่านอาจารย์ค่ะ มีลูกศิษย์ถามความหมายของคำว่า อีหรอบ ตอบไปว่าเป็นภาษาพูด เช่นใช้ว่า อีหรอบเดิม อยากเรียนถามท่านอาจารย์เกี่ยวกับความเป็นมาของรากศัพท์ ความหมาย มีการนำไปใช้อย่างไร กราบขอบพระคุณสำหรับความรู้นี้ค่ะ

——-

ตั้งหลักกันที่พจนานุกรมก่อนนะครับ

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –

อีหรอบ

 [-หฺรอบ] (โบ) น. ยุโรป หมายความว่า ฝรั่ง เช่น ดินอีหรอบ เข้าอีหรอบ หมายความว่า ทําตามแบบฝรั่ง.

อีหรอบเดียวกัน

 (สํา) ว. ทํานองเดียวกัน, แบบเดียวกัน, (มักใช้ในทางไม่ดี) เช่น พ่อเป็นขโมย ลูกก็อีหรอบเดียวกัน.

พจนานุกรม สอ เสถบุตร บอกไว้ว่า –

อีหรอบ (อีหฺรอบ) n.

(porperly an obsolete term for) Europe; 

(popularly) (to be on) good terms

———-

ต่อไปนี้เป็นคำอธิบายแบบลากเข้าความ

(คือพยายามลากเข้าไปหาความหมายที่รู้อยู่แล้ว ซึ่งถ้าไม่รู้ความหมายมาก่อนอาจจะไม่อธิบายอย่างนี้ แต่จะอธิบายเป็นอย่างอื่น หรืออธิบายไม่ได้ไปเลยก็ได้ ทำนองเดียวกับทำนายฝันหลังจากหวยออก ฝันว่าอะไรก็ตีไปเข้ากับเลขที่ออกได้ตรงทั้งนั้น)

…..

คำว่า ยุโรป หมายถึงดินแดนฝรั่ง ซึ่งตามความรู้สึกของเราส่วนมากเห็นว่าเป็นชาติที่เจริญแล้ว ใครได้ไปเยี่ยมเยือนก็ดูคล้ายกับได้ไปถึงเมืองสวรรค์มาแล้ว-อะไรประมาณนั้น

ที่ออกหน้าออกตามากที่สุดก็ได้แก่การได้ไปเล่าเรียนวิชาที่ดินแดนยุโรป คนที่สำเร็จการศึกษามาจากยุโรปเทียบได้กับคนที่ได้ไปศึกษาศิลปวิทยามาจากเมืองตักกสิลาในสมัยโบราณของชมพูทวีปนั่นเทียว

ในเมืองไทย คนที่ไปเรียนยุโรปกลับมาก็เอาวัฒนธรรมบางอย่างติดมาด้วย ถือกันว่าเป็นความเจริญหรูหรา เรียกกันว่า คอฝรั่ง หรือคอยุโรป หมายถึงชอบอย่างฝรั่ง ชอบทำ ชอบพูด ชอบคิด ดำรงชีวิตประจำวันแบบฝรั่ง 

ค่านิยมฝรั่งนี้ยังติดมาจนถึงทุกวันนี้

สมัยนั้น เมื่อเห็นใครนิยมอย่างฝรั่ง ก็คงพูดกันสั้นๆ ว่า “ยุโรป” เหมือนกับที่เราเห็นคนไทยเชื้อสายจีนมอญเขมรลาวญวนในบ้านเราปฏิบัติประเพณีวิถีชีวิตอะไรบางอย่าง ก็จะเอ่ยบอกกันสั้นๆ ว่า –

พวกจีน (เขาทำอย่างนี้) 

พวกมอญ (เขาทำอย่างนี้) 

พวกลาว (เขาทำอย่างนี้) ฯลฯ อะไรประมาณนั้น

พอเห็นใครชอบทำอะไรแบบฝรั่ง ก็บอกว่า

พวกยุโรป (เขาทำอย่างนี้) 

เมื่อเรียกสั้นๆ กันเช่นนั้นจนเคยชินเป็นที่รู้กัน เอ่ยว่า “ยุโรป” คำเดียวก็เป็นที่เข้าใจว่า ชอบแบบฝรั่ง ทำแบบฝรั่ง 

สมัยนั้นค่านิยมแบบฝรั่งคงจะเป็นที่ออกหน้าออกตากันมากในสังคมไทย

หนักๆ เข้า คำว่า “ยุโรป” เลยมีความหมายเป็นว่า-ทำตามกัน ชอบแบบเดียวกัน คนหนึ่งเป็นแบบนี้ อีกคนหนึ่งก็มักจะเป็นแบบเดียวกัน

คำว่า “ยุโรป” ตามปกติก็ออกเสียงว่า ยุ-โหฺรบ แต่เราออกเสียงตามสะดวกปากของเราว่า อี-หฺรอบ

แต่ถ้าดูคำฝรั่งเขียนว่า Europe ก็ชอบกล

ขึ้นต้นด้วยตัว E.. ออกเสียงว่า อี.. ก็น่าจะตรงไปตรงมาอยู่

อีหรอบ-ในภาษาไทย นอกจากหมายถึงชาติยุโรปหรือฝรั่งแล้ว จึงหมายถึง ทำตามกัน เป็นตามกัน มีการกระทำหรือเกิดเหตุการณ์ซ้ำกันแบบเดียวกัน

จบ

โปรดอย่าลืมว่านี่เป็นการอธิบายแบบลากเข้าความ

ข้อเท็จจริง ความเป็นจริง อาจจะไม่ได้เป็นอย่างที่ว่ามานี้เลยก็ได้

ขอท่านผู้รู้โปรดช่วยทักท้วง แก้ไข เพื่อประโยชน์ทางความรู้แก่คนทั้งหลายด้วยเทอญ

———-

ป.ล.

อ้อ เกือบลืม คำว่า “ยุโรป” ไม่มีเก็บไว้ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 นะครับ เพราะฉะนั้น กรุณาอย่าเสียเวลาไปเปิดหา ให้ผมเสียเวลาคนเดียวพอ 

(ทีแรกก็ว่าจะไม่บอก ปล่อยให้คนอื่นเสียเวลาบ้าง จะได้สะใจ แต่คิดดูแล้ว ไม่ดีครับ เป็นบาป)

นาวาเอก ทองย้อย แสงสินชัย

๓ กันยายน ๒๕๕๘

———–

ฝรั่งเศส

 น. ชาวยุโรป มีประเทศตั้งอยู่ทิศตะวันตกภาคพื้นยุโรป, ชื่อภาษาของชนชาตินั้น. (ฝ. Française).

ทวีป

 [ทะวีบ] น. เปลือกโลกส่วนที่เป็นพื้นดินซึ่งมีขนาดใหญ่โตกว้างขวาง มี ๗ ทวีป คือ เอเชีย ยุโรป ออสเตรเลีย แอฟริกา อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และแอนตาร์กติกา บางทวีปกําหนดนํ้าล้อมรอบเป็นขอบเขต เช่น ทวีปออสเตรเลีย ทวีปแอนตาร์กติกา บางทวีปกําหนดภูเขา ทะเล แหล่งอารยธรรมเป็นต้น เป็นแนวแบ่งเขต เช่น ทวีปเอเชีย ทวีปยุโรป; (โบ) เกาะ เช่น ลังกาทวีป สิงหฬทวีป; ในคัมภีร์ไตรภูมิกล่าวว่ามี ๔ ทวีป คือ ๑. ชมพูทวีป ๒. อมรโคยานทวีป ๓. อุตรกุรุทวีปหรืออุตรกุรูทวีป ๔. บุพวิเทหทวีป. (ส.; ป. ทีป).