บทความเกี่ยวกับศาสนา-ภาษา-สังคม

ความตั้งใจของนักเรียนบาลีคนหนึ่ง

ความตั้งใจของนักเรียนบาลีคนหนึ่ง

——————————–

พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่มีอยู่จริงในโลก

พระไตรปิฎกอันเป็นแหล่งรวมคำสอนในพระพุทธศาสนามีอยู่จริง

ภาษาบาลีอันเป็นภาษาที่ใช้บันทึกพระไตรปิฎกมีอยู่จริง

พระไตรปิฎกเป็นแหล่งเดียวในโลกที่ใช้ภาษาบาลี ก็เป็นความจริง

ชาติต่าง ๆ ที่เรียนภาษาบาลีมีอยู่จริง

คนไทยเรียนบาลีมีอยู่จริง

ระบบการจัดการเรียนการสอนบาลีในเมืองไทยมีอยู่จริง 

พระภิกษุสามเณรตลอดจนชาวบ้านที่เรียนบาลีมีอยู่จริง และทุกวันนี้ก็ยังเรียนกันอยู่จริง

การจัดการสอบบาลีอย่างเป็นทางการ-ที่เรียกว่าสอบสนามหลวง-มีอยู่จริง และยังมีอยู่ทุกปี

ผู้ที่สอบได้ ได้รับวุฒิ ได้ศักดิ์และสิทธิ์ ได้สถานะทางสังคม มีอยู่จริง

ค่านิยมของสังคมที่ชื่นชมยินดีกับผู้ที่สอบได้ และกับผู้ที่ประสบความสำเร็จในการจัดการเรียนการสอนบาลี ก็มีอยู่จริง 

………………………

วันแรม ๒ ค่ำ ถึงแรม ๖ ค่ำ เดือน ๔ รวม ๕ วัน เป็นกำหนดวันตรวจข้อสอบบาลีสนามหลวงประจำปี 

ปีนี้ตรงกับวันที่ ๕ ถึงวันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๖๙ 

วันสุดท้ายคือวันที่ ๙ มีนาคมจะเป็นวันประกาศผลสอบ 

…………………………………………………

จะรู้กันว่าปีนี้มีผู้สอบบาลีได้ทั้งหมดเท่าไร

จะรู้กันว่าปีนี้มีพระภิกษุสามเณรสอบ ป.ธ.๙ ได้กี่รูป 

จะรู้กันว่าปีนี้แม่ชีและฆราวาสสอบบาลีศึกษา ๙ (บ.ศ.๙) ได้กี่คน

จะรู้กันว่าปีนี้มีสามเณรสอบ ป.ธ.๙ ได้-ซึ่งจะได้เป็น “นาคหลวง” กี่รูป

จะรู้กันว่าปีนี้วัดไหน-สำนักไหนมีผู้สอบบาลีได้มากที่สุด

จะรู้กันว่าปีนี้วัดไหน-สำนักไหนมีผู้สอบ ป.ธ.๙ ได้มากที่สุด

…………………………………………………

วันประกาศผลสอบ จะได้เห็นอาการเริงร่าลิงโลดชื่นชมยินดีอย่างเอิกเกริกของผู้คนในสังคมไทย

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้เป็นเรื่องที่มีอยู่จริง เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย

การพูดถึงเรื่องเรียนบาลี จึงไม่ใช่เรื่องโบราณล้าสมัย

ไม่ใช่เรื่องเก่า น้ำเน่า ซ้ำซาก 

แต่เป็นเรื่องที่ควรพูดกันให้รู้เรื่อง

และเป็นเรื่องที่ควรเข้าใจให้ถูกต้อง

………………………

ในท่ามกลางความเป็นจริงดังกล่าวนั้น เรื่องที่เราไม่เคยยกขึ้นมาพูดให้เข้าใจกันให้ถูกต้องก็คือ เหตุผลที่ถูกต้องในการเรียนบาลีคืออะไร?

เหตุผลที่ถูกต้องนะครับ

ไม่ใช่เหตุผลตามที่สังคมเข้าใจและให้ค่านิยม

ไม่ใช่เหตุผลตามที่นักเรียนบาลีหรือผู้บริหารจัดการให้มีการเรียนบาลีคิดกันไป เข้าใจเอาเอง

แต่เป็น-เหตุผลที่ถูกต้องในการเรียนบาลี-ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าไม่ใช่

เหตุผลที่ถูกต้องในการเรียนบาลีก็อยู่ในความจริงที่บอกไว้ข้างต้น นั่นคือ –

…………………………………………………

ภาษาบาลีเป็นภาษาที่ใช้บันทึกพระไตรปิฎก

พระไตรปิฎกเป็นแหล่งเดียวในโลกที่ใช้ภาษาบาลี

…………………………………………………

เหตุผลที่ถูกต้องในการเรียนบาลี จึงคือ เพื่อเอาความรู้ภาษาบาลีไปศึกษาพระไตรปิฎก

และความจริงข้อนี้ วงการบาลีบ้านเราไม่เคยยกขึ้นมาบอกกล่าวและปลูกฝังลงไปในชีวิตจิตใจของนักเรียนบาลี-เรียนบาลีเพื่อเอาความรู้บาลีไปศึกษาพระไตรปิฎก

เราจึงเรียนบาลีเพื่อเอาวุฒิ

เราจึงเรียนบาลีโดยมุ่งไปที่-สอบได้

เพราสอบได้หมายถึงได้วุฒิ และผลประโยชน์อื่น ๆ ที่ตามมา

………………………

ตรงนี้ขอแวะข้างทาง หาความรู้เรื่องวุฒิการศึกษาพระปริยัติธรรมกันหน่อยนะครับ มีบางเรื่องที่คนยังเข้าใจผิด

พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ บัญญัติไว้ดังนี้ 

…………………………………………………

มาตรา ๖ การศึกษาพระปริยัติธรรมมีสามแผนก ดังต่อไปนี้

(๑) การศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลีสนามหลวง เป็นการศึกษาพระพุทธศาสนาภาคภาษาบาลี

(๒) การศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรมสนามหลวง เป็นการศึกษาพระพุทธศาสนาภาคภาษาไทย

(๓) การศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เป็นการศึกษาพระพุทธศาสนาทั้งแผนกบาลีสนามหลวงและแผนกธรรมสนามหลวง ควบคู่กับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานของกระทรวงศึกษาธิการ

………

มาตรา ๒๒ ให้ผู้เรียนที่พ้นการศึกษาภาคบังคับซึ่งได้สาเร็จการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมสนามหลวง และแผนกบาลีสนามหลวง มีวิทยฐานะ ดังต่อไปนี้

(๑) แผนกธรรมสนามหลวง ชั้นนักธรรมเอก มีวิทยฐานะระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

(๒) แผนกบาลีสนามหลวง ชั้นเปรียญธรรมสามประโยค มีวิทยฐานะระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

………

มาตรา ๒๔ ให้ผู้สาเร็จการศึกษาตามหลักสูตรพระปริยัติธรรม แผนกธรรมและแผนกบาลีสนามหลวง ชั้นเปรียญธรรมเก้าประโยค มีวิทยฐานะระดับปริญญาตรี เรียกว่า “เปรียญธรรมเก้าประโยค” ใช้อักษรย่อว่า “ป.ธ. ๙”

…………………………………………………

ตามพระราชบัญญัติฯ ดังที่ยกมานี้ สรุปสั้น ๆ ว่า –

…………………………………………………

สอบได้ชั้นเปรียญธรรม ๓ ประโยค ได้วุฒิระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

สอบได้ชั้นเปรียญธรรม ๙ ประโยค ได้วุฒิระดับปริญญาตรี

…………………………………………………

ตรงนี้แหละที่ผมรำคาญมาก ๆ คือคนทั้งหลาย สื่อทั้งหลาย-รวมทั้งชาววัดของเราเองด้วย-เอาไปพูดกันแบบหลับตาพูดว่า –

…………………………………………………

สอบได้ชั้นเปรียญธรรม ๓ ประโยค เทียบเท่ามัธยมศึกษาตอนปลาย

สอบได้ชั้นเปรียญธรรม ๙ ประโยค เทียบเท่าปริญญาตรี

…………………………………………………

พระราชบัญญัติฯ ไม่ได้บอกว่า “เทียบเท่า” นะครับ

พระราชบัญญัติฯ ใช้คำว่า “มีวิทยฐานะระดับ”

เปรียญธรรม ๙ ประโยค ไม่ใช่เทียบเท่าปริญญาตรี

แต่เป็นปริญญาตรีตรง ๆ เต็ม ๆ

ขอความกรุณา “แหกตา” อ่านพระราชบัญญัติฯ กันมั่งนะครับ

………………………

พูดถึงเหตุผลของการเรียนบาลีต่อไป

ถ้าคณะสงฆ์ต้องการให้พระภิกษุสามเณรมีวุฒิทางการศึกษา จบ ม.ปลาย จบปริญญา เหมือนกับที่จบ ๆ กันอยู่ทุกวันนี้ ก็ไม่มีความจำเป็นอะไรเลยแม้แต่น้อยที่จะต้องให้เรียนบาลี-ภาษาที่เรียนแล้วเอาไปใช้อะไรที่ไหนไม่ได้ 

เอาความรู้ภาษาบาลีไปใช้นะครับ

ไม่ใช่เอาวุฒิ เอาศักดิ์และสิทธิ์ที่เกิดจากการสอบได้ไปใช้

กรุณาอ่านหนังสือให้แตก

บาลีเป็นภาษาที่เอาไปใช้อะไรที่ไหนไม่ได้ เพราะภาษาบาลีมีอยู่ที่เดียวคือพระไตรปิฎก

เหตุผลที่ถูกต้องในการเรียนบาลี จึงคือ เพื่อเอาความรู้บาลีไปศึกษาพระไตรปิฎก

การเรียนบาลีจึงไม่ใช่จบแค่สอบได้ แล้วก็ดีใจกัน เฉลิมฉลองกัน

สอบได้แล้ว ดีใจกันแล้ว เฉลิมฉลองกันแล้ว ต้องไปต่อ คือเอาความรู้บาลีไปศึกษาพระไตรปิฎกต่อไป

และการศึกษาพระไตรปิฎกนั้นเป็นงานภาคบังคับ

ไม่ใช่ “ควรเป็นไปตามอัธยาศัย” อย่างที่ชอบอ้างกัน

………………………

เรื่องนี้ผมพูดมานานแล้ว พูดอยู่บ่อย ๆ พูดจนคนรำคาญ

แต่ไม่มีใครฟัง ไม่มีใครเชื่อ ไม่มีใครคิดจะทำตาม

และผมเชื่อว่า การที่จะมีคนเชื่อและทำตามนั้น โอกาสเป็นศูนย์

แต่ผมไม่เคยหมดหวัง และไม่เคยหมดกำลังใจที่จะบอกต่อไป

ผมมั่นใจว่า ชั่วชีวิตของผมนี้ไม่มีโอกาสที่จะได้เห็นนักเรียนบาลีที่ประกาศความตั้งใจว่าจะเรียนบาลีเพื่อเอาความรู้ไปศึกษาพระไตรปิฎก

ชั่วชีวิตของผมนี้ไม่มีโอกาสที่จะได้เห็นสำนักเรียนบาลีที่ประกาศนโยบายเด็ดเดี่ยวว่า สำนักนี้ปลูกฝังส่งเสริมอุดมคติ-เรียนบาลีเพื่อเอาความรู้ไปศึกษาพระไตรปิฎก

ผมจึงตั้งใจไว้ว่า ทุกภพทุกชาติขอให้ได้เกิดเป็นมนุษย์ พบพระพุทธศาสนา มีศรัทธาเลื่อมใส ได้เรียนบาลี มีความรู้ไปศึกษาพระไตรปิฎก และมีความสามารถที่บอกกล่าวชาวพุทธทั้งหลายให้เรียนบาลีเพื่อเอาความรู้ไปศึกษาพระไตรปิฎกต่อไป-เหมือนกับที่ได้บอกกล่าวอยู่ในชาตินี้

พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย

ภาคีสมาชิก ราชบัณฑิตยสภา

๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙

๑๖:๒๖

…………………………………………………

https://www.facebook.com/tsangsinchai/posts/pfbid02ezA46CeCgrsGYtHLHEB9SH65gWj1yPAYndqqLdDocEy8Am6T9vUF26MvwscQiP6Zl

…………………………………………………

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *