บาลีวันละคำ

สูทกรรม (บาลีวันละคำ 2,872)

สูทกรรม

ไม่ใช่งานของคนใส่สูท

อ่านว่า สู-ทะ-กำ

ประกอบด้วยคำว่า สูท + กรรม

(๑) “สูท”

บาลีอ่านว่า สู-ทะ รากศัพท์มาจาก –

(1) สุ (ธาตุ = ไหล, หลั่ง; หุง, ต้ม) + ท ปัจจัย, ทีฆะ อุ ที่ สุ เป็น อู (สุ > สู)

: สุ + ท = สุท > สูท แปลตามศัพท์ว่า (1) “ผู้หลั่งรสออก” (2) “ผู้หุงต้มแกงและกับ”

(2) สุทฺ (ธาตุ = หลั่งออก) + อ ปัจจัย, ทีฆะ อุ ที่ สุ-(ทฺ) เป็น อู (สุทฺ > สูท)

: สุทฺ + อ = สุท > สูท แปลตามศัพท์ว่า “ผู้หลั่งรสออก”

“สูท” (ปุงลิงค์) หมายถึง พ่อครัว (a cook)

(๒) “กรรม”

บาลีเป็น “กมฺม” (กำ-มะ) สันสกฤตเป็น “กรฺม” (กระ-มะ, ก ควบ ร กลืนเสียง ระ ลงคอ) ไทยเขียนอิงสันสกฤตเป็น “กรรม”

“กมฺม” รากศัพท์คือ กรฺ (ธาตุ = กระทำ) + รมฺม (รำ-มะ, ปัจจัย) ลบ รฺ ที่สุดธาตุและ ร ที่ต้นปัจจัย

: กร > ก + รมฺม > มฺม : ก + มฺม = กมฺม

“กมฺม” แปลว่า การกระทำ, สิ่งที่ทำ, การงาน (the doing, deed, work) นิยมพูดทับศัพท์ว่า “กรรม”

ในภาษาไทย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –

“กรรม ๑, กรรม– ๑ : (คำนาม) (๑) การ, การกระทำ, การงาน, กิจ, เช่น พลีกรรม ต่างกรรมต่างวาระ, เป็นการดีก็ได้ ชั่วก็ได้ เช่น กุศลกรรม อกุศลกรรม.(๒) การกระทำที่ส่งผลร้ายมายังปัจจุบัน หรือซึ่งจะส่งผลร้ายต่อไปในอนาคต เช่น บัดนี้กรรมตามทันแล้ว ระวังกรรมจะตามทันนะ.(๓) บาป, เคราะห์, เช่น คนมีกรรม กรรมของฉันแท้ ๆ.(๔) ความตาย ในคำว่า ถึงแก่กรรม.”

สูท + กมฺม = สูทกมฺม (สู-ทะ-กำ-มะ) แปลตามศัพท์ว่า “การงานของพ่อครัว”

บาลี “สูทกมฺม” ในภาษาไทยใช้อิงสันสกฤตเป็น “สูทกรรม”

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –

“สูทกรรม : (คำนาม) การทํากับข้าวของกิน. (ส. สูทกรฺมนฺ).”

คำว่า “สูทกรรม” นี้ คนทั่วไปอาจไม่คุ้นหูไม่คุ้นปาก แต่ในหมู่ทหารเรือจะคุ้นเคยเป็นอันดี พอเอ่ยว่า “สูทกรรม” ก็มองเห็นภาพได้ชัดว่าทำงานอะไร

“สูทกรรม” จะเคียงคู่มากับอีกคำหนึ่งคือ “สหโภชน์” (สะ-หะ-โพด) เป็นคำที่ทหารเรือรู้จักกันดี

เรื่องกินเรื่องอยู่นี่ทหารเรือเขาเลิศหรูไปตั้งแต่ถ้อยคำที่ใช้เรียกขานกันนั่นทีเดียวเชียว

…………..

ดูก่อนภราดา!

ไม่ว่าจะสุขหรือทุกข์

เราลงเรือลำเดียวกัน..

: กินด้วยกัน

: อิ่มด้วยกัน

: เหนื่อยด้วยกัน

: อดด้วยกัน

#บาลีวันละคำ (2,872)

23-4-63

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย