คติธรรมคำสวดในวันอุโบสถ

คติธรรมคำสวดในวันอุโบสถ

—————————-

คณะผู้ถือโบสถศีลวัดมหาธาตุ ราชบุรี มีการไหว้พระสวดมนต์ ๓ เวลา คือ 

๑ ตอนเช้า หลังจากเสร็จพิธีทำบุญ ขณะที่พระกำลังฉันเช้า ไหว้พระสวดมนต์จบแล้วรับประทานอาหารเช้า แล้วฟังเทศน์ ๑ กัณฑ์

๒ ตอนเย็น หลังจากทำกิจวัตร-กิจกรรมต่างๆ ตั้งแต่เช้ามาจนถึงประมาณ ๕ โมงเย็น ก็ไหว้พระสวดมนต์อีกเวลาหนึ่ง

ประมาณ ๑ ทุ่ม ฟังเทศน์อีกกัณฑ์หนึ่ง

๓ เช้ามืดวันรุ่งขึ้น ประมาณตีสี่ ไหว้พระสวดมนต์อีกเวลาหนึ่ง จบแล้วทำความสะอาดสถานที่ พอสายก็กลับบ้าน

……………….

เฉพาะไหว้สวดมนต์ตอนเย็น มีเวลาสวดมากกว่าเวลาอื่น เรียกว่าสวดกันอิ่ม ผมแปลคาถาสุภาษิตภาษาบาลีเป็นคำประพันธ์สั้นๆ ให้ชาวคณะอุโบสถสวดเป็นทำนองสรภัญญะปิดท้ายก่อนกราบลาพระรัตนตรัย ๒ บท 

บทแรกนำมาจากคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา ภาค ๑ เรื่องพระจักขุบาล

………………….

ชราชชฺชริตา โหนฺติ

หตฺถปาทา อนสฺสวา

ยสฺส โส วิหตตฺถาโม

กถํ ธมฺมํ จริสฺสติ.

(ชะราชัชชะริตา โหนติ

หัตถะปาทา อะนัสสะวา

ยัสสะ โส วิหะตัตถาโม

กะถัง ธัมมัง จะริสสะติ.)

ตอนมีแรงไม่เร่งทำ

พอแก่หงำจะทำไง

มือเท้าก้าวไม่ไหว

จะเอาอะไรประพฤติธรรม

………………….

บทที่ ๒ เป็นบทที่เรียกกันว่า “คาถากาสลัก”

………………….

จช ทุชฺชนสํสคฺคํ

ภช สาธุสมาคมํ

กร ปุญฺญมโหรตฺตํ

สร นิจฺจมนิจฺจตํ.

(จะชะ ทุชชะนะสังสัคคัง

ภะชะ สาธุสะมาคะมัง

กะระ ปุญญะมะโหรัตตัง

สะระ นิจจะมะนิจจะตัง.)

จงหลีกเว้นคนพาลอย่าผ่านพบ

จงเลือกคบคนดีทวีผล

จงทำบุญทุกวันคืนชื่นกมล

จงเตือนตนหมั่นคิดอนิจจัง.

………………….

อยู่มาวันหนึ่ง ในวงสนทนาธรรมที่เราชาวคณะอุโบสถจัดกันเองทุกวันพระ มีการซักถามกันถึงลักษณะที่พึงประสงค์ของคนที่มารักษาอุโบสถศีลว่า มาถือศีลนอนค้างวัดทุกวันพระควรจะได้อะไรเป็นคุณสมบัติประจำตัว

เมื่อประมวลกันแล้ว ก็ได้คุณสมบัติชุดหนึ่งที่ทุกคนพอใจ ผมก็เลยแต่งเป็นคำประพันธ์ขึ้นอีกบทหนึ่ง ดังนี้ –

………………….

ไม่ติดทั้งดีทั้งชั่ว

รู้ตัวทั่วพร้อมผ่องใส

รู้การควรไม่ควรอันใด

กระทบแต่ไม่กระเทือน

………………….

บทนี้ไม่ได้แต่งจากคาถาบาลี ก็เลยไม่มีคำบาลีมารองรับ 

อยากจะขอแรงญาติมิตรที่เรียนบาลีช่วยหาคำบาลีที่มีความหมายตรงตามนี้ คงไม่มีที่ตรงกันทั้ง ๔ วรรคในคาถาเดียว ขอเพียงหาคำบาลีที่พอจะคุ้นๆ มารองรับได้ครบทั้ง ๔ วรรค ก็น่าจะพอใจแล้ว ประมาณว่า-วรรคนี้ตรงกับภาษิตบาลีว่าอย่างนี้ แค่นั้นก็พอ

ฝึกใช้งานภาษาบาลีเล็กๆ น้อยๆ พอเป็นธรรมกีฬากันนะขอรับ

………………..

ตั้งแต่เกิดโรคโควิดระบาดตั้งแต่รอบแรก คณะอุโบสถก็เลยประกาศงดกิจกรรมสนทนาธรรม 

ตัวผมเองก็มีความจำเป็นบางประการ ต้องงดการไปนอนค้างวัด ยังคงไปทำบุญวันพระ แล้วมาถืออุโบสถศีลอยู่กับบ้าน บุญกิริยาส่วนนี้ยังคงประพฤติได้เต็มตามปกติ

วันนี้วันพระ แรม ๑๔ ค่ำ สิ้นเดือน ๓ ตั้งแต่เช้ามาจนถึงเวลานี้ได้บำเพ็ญบุญพิเศษในวันพระตามที่เคยทำ 

ขอแบ่งส่วนบุญให้ญาติมิตรทั้งปวง โปรดอนุโมทนาทั่วกันเทอญ

นาวาเอก ทองย้อย แสงสินชัย

๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔

๑๓:๕๒

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *