อโหสิกรรม [1] (บาลีวันละคำ 299)

อโหสิกรรม [1]

อ่านว่า อะ-โห-สิ-กำ

อโหสิ” ในภาษาบาลีเป็นคำกริยา อดีตกาล แปลว่า “ได้มีแล้ว” “ได้เป็นแล้ว” (ประธานของกริยาคำนี้ต้องเป็น “ผู้ที่พูดถึง” (คำไทยเช่น เขา, มัน) และเป็นเอกพจน์)

อโหสิได้มีแล้ว, ได้เป็นแล้ว” หมายความว่า เรื่องนั้น สภาวะนั้นได้เกิดขึ้นเรียบร้อยแล้ว เช่น คนเกิด ก็เกิดเสร็จแล้ว เป็นอะไร ก็เป็นไปเรียบร้อยแล้ว ตาย ก็ตายเสร็จสิ้นไปแล้ว เป็นต้น

อโหสิ + กมฺม (กำ-มะ) = อโหสิกมฺม เป็นคำพิเศษ คือคำกริยาประสมคำนามแล้วกลายเป็นคำนาม เป็นชื่อของกรรมที่ไม่มีโอกาสจะให้ผลอีกต่อไป เราเอามาใช้ในภาษาไทยว่า “อโหสิกรรม” มีความหมายว่า การเลิกแล้วต่อกัน, การไม่เอาโทษแก่กัน, ยกโทษให้, ไม่ถือเป็นเหตุโกรธแค้นขุ่นเคืองกันอีกต่อไป บางทีก็พูดสั้นๆ ว่า “อโหสิ

อโหสิ” กับ “อภัย” มีความหมายทำนองเดียวกัน

อโหสิ : ชนะใจตัวเองได้ ก็ชนะโลกทั้งโลกได้

บาลีวันละคำ (299)

6-3-56

อโหสิ ก.(พจนานุกรมศัพท์บาลี)

ได้มีแล้ว, ได้เป็นแล้ว

อโหสิกรรม (ประมวลศัพท์)

กรรมเลิกให้ผล ไม่มีผลอีก ได้แก่กรรมทั้งที่เป็นกุศลและอกุศลที่เลิกให้ผล เหมือนพืชที่หมดยาง เพาะปลูกไม่ขึ้นอีก (ข้อ ๔ ในกรรม ๑๒)

อโหสิ-กมฺม (บาลี-อังกฤษ)

การกระทำ หรือความผิด ที่ไม่มีกำลังต่อไปแล้ว หรือเลิกแล้วต่อกัน คือ อโหสิกรรม

(อโหสิกรรมถูกกล่าวว่าเป็นกรรมที่ยับยั้งโดยกรรมอื่นที่มีกำลังเหนือกว่า)

อโหสิ

 [อะ-] ก. เลิกแล้วต่อกัน, ยกโทษให้.

อโหสิกรรม

 [อะ-] น. กรรมที่เลิกให้ผล; การเลิกแล้วต่อกัน, การไม่เอาโทษแก่กัน. (ป. อโหสิกมฺม).

บุรุษ, บุรุษ-

 [บุหฺรุด, บุหฺรุดสะ-] น. ผู้ชาย, เพศชาย, คู่กับ สตรี, ใช้ในลักษณะที่สุภาพ; (ไว) คําบอกผู้พูด เรียกว่า บุรุษที่ ๑, คําบอกผู้ที่พูดด้วย เรียกว่า บุรุษที่ ๒, คําบอกผู้ที่พูดถึง เรียกว่า บุรุษที่ ๓. (ส. ปุรุษ; ป. ปุริส).

ดูโพสในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย