คำที่ชาวพุทธเรียกพระพุทธเจ้า

คำที่ชาวพุทธเรียกพระพุทธเจ้า

——————————–

เรารู้กันเป็นสามัญว่า พระพุทธเจ้าของเราก่อนเสด็จออกบรรพชา มีนามว่าเจ้าชายสิทธัตถะ

อธิบายให้เข้าใจแบบง่ายๆ พระพุทธเจ้าของเรา “สิทธัตถะ” เป็นชื่อตัว “โคตมะ” เป็นชื่อสกุล หรือนามสกุล

วัฒนธรรมของชาวชมพูทวีป เรียกขานชื่อคนอย่างเป็นทางการด้วยนามสกุล แบบเดียวกับวัฒนธรรมฝรั่ง

คนทั่วไปจึงเรียกพระพุทธเจ้าว่า “โคตมะ” 

เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกบรรพชา คนทั้งหลายก็เรียกว่า “สมณโคตมะ” (สะ-มะ-นะ-โค-ตะ-มะ) มีความหมายว่า โคตมะผู้ออกบวชเป็นสมณะ

“สมณโคตมะ” เขียนแบบไทยเรียกแบบไทยว่า “พระสมณโคดม”

………………………………

http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%93%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%94%E0%B8%A1-%E0%B9%97-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%99-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%92

………………………………

ข้อที่ควรทราบคือ คำว่า “สมณโคดม” เป็นคำที่มหาชนคือคนทั่วไปเรียกพระพุทธเจ้าพระองค์นี้ และเป็นคำที่ใช้เมื่อกล่าวถึงพระพุทธเจ้าในฐานะเป็นบุคคลทั่วไป หรืออย่างเป็นกลางๆ

แต่บรรดาพุทธบริษัท ไม่ว่าบรรพชิตหรือคฤหัสถ์ จะใช้คำเรียกพระพุทธเจ้าว่า –

ภควา” (พระผู้มีพระภาค

พุทฺโธ” (พระพุทธองค์

หรือ “สตฺถา” (พระศาสดา, พระบรมครู

ตรวจดูในคัมภีร์ ไม่พบเลยว่าพุทธบริษัทเรียกพระพุทธเจ้าด้วยคำว่า “สมณโคตม” 

จึงได้หลักว่า พุทธบริษัทจะไม่เรียกพระพุทธเจ้าด้วยคำว่า “สมณโคดม” เป็นอันขาด 

เทียบกับวัฒนธรรมการใช้ภาษาของไทยเรา ก็เหมือนพ่อกับลูก สมมุติว่าพ่อชื่อ “สมชาย” คนทั่วไปย่อมเรียกขานว่า “นายสมชาย” หรือ “คุณสมชาย” แต่ลูกของนายสมชายย่อมจะไม่เรียกพ่อของตนว่า “นายสมชาย” หรือ “คุณสมชาย” เหมือนที่คนทั่วไปเรียก 

ถ้าลูกเรียกพ่อโดยใช้คำระบุชื่อเช่นนั้น ก็จะรู้สึกได้ทันทีว่าขาดความเคารพ หรือไม่มีความรู้สึกผูกพันเป็นพ่อเป็นลูกกัน (ลูกเรียกแม่ก็ทำนองเดียวกัน) 

วัฒนธรรมของชาวตะวันตกก็มีร่องรอยอย่างเดียวกัน ถ้าลูกคนไหนเรียกพ่อหรือแม่โดยใช้คำระบุชื่อเหมือนที่คนทั่วไปเรียก ก็พึงรู้ได้ทันทีว่าลูกกับพ่อหรือลูกกับแม่คู่นั้นมีความสัมพันธ์ที่ไม่ปกติเช่นพ่อแม่ลูกปกติทั่วไป 

วัฒนธรรมทางภาษาเป็นเรื่องละเอียดอ่อน ถ้าไม่ศึกษาเรียนรู้ให้เข้าใจถึงระดับซาบซึ้ง ก็อาจไม่รู้สึก โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่รับวัฒนธรรมจากต่างสังคมในขณะที่ขาดความเข้าใจซาบซึ้งในวัฒนธรรมของตัวเอง ก็อาจมองไม่เห็นความสำคัญของการใช้ถ้อยคำเรียกขานกันตามวัฒนธรรมที่เคยกำหนดนิยมกันมา

ในอนาคต ลูกของนายสมชายอาจเรียกพ่อของตนว่า “คุณสมชาย” หรือแม้แต่เรียก “สมชาย” เฉยๆ เหมือนที่คนทั่วไปเรียก โดยไม่มีใครเห็นว่าเป็นเรื่องเสื่อมทรามเสียหายแต่ประการใดเลย-ก็เป็นได้

เช่นเดียวกัน ในอนาคต ชาวพุทธทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์อาจเรียกพระพุทธเจ้าว่า “สมณโคตม” หรือ “พระสมณโคดม” เหมือนคนที่ไม่ได้นับถือพระพุทธศาสนาเรียกกันทั่วไป โดยไม่มีใครเห็นว่าเป็นเรื่องเสื่อมทรามเสียหายแต่ประการใดเลย-ก็เป็นได้

………………………….

เพราะไม่ศึกษา

จึงไม่รู้ว่าอะไรควรอะไรไม่ควร

………………………….

พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย

๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕

๑๓:๒๔

…………………………………………….

คำที่ชาวพุทธเรียกพระพุทธเจ้า

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น