ณฏฺฐ (บาลีวันละคำ 1,101)

ณฏฺฐ

อ่านว่า นัด-ถะ

มีผู้นิยมเอาคำว่า “ณฏฺฐ” ไปตั้งชื่อกันมาก

ผู้ชายเขียนเป็น “ณัฏฐ์” (นัด)

ผู้หญิงเขียนเป็น “ณัฏฐา” (นัด-ถา)

ระยะแรกที่เห็นคำนี้ คนส่วนมากไม่ทราบความหมาย แต่ปัจจุบันนี้รู้ความหมายกันมากแล้ว

หนังสือ ศัพท์วิเคราะห์ ของพระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.๙, ราชบัณฑิต) แสดงรูปวิเคราะห์ ( = กระบวนการหาความหมาย) ของศัพท์ไว้ว่า

ญาณสฺมึ ฐิโตติ ณฏฺโฐ = ผู้ตั้งอยู่ในความรู้ ชื่อว่า ณฏฺฐ

รากศัพท์มาจาก = ญาณ (ความรู้) + ฐา (ธาตุ = ตั้งอยู่) + ปัจจัย, ลบ , ซ้อน ฏฺ, ลบสระที่สุดธาตุ

: + + ฐา = ณฏฺฐา + = ณฏฺฐา > ณฏฺฐ แปลตามศัพท์ว่า “ผู้ตั้งอยู่ในความรู้” หมายถึง นักปราชญ์, ผู้รู้

ในภาษาบาลีมีศัพท์อีกคำหนึ่ง ออกเสียงเหมือนกัน (ตามสะดวกปากของนักเรียนบาลีในไทยส่วนมาก) ว่า นัด-ถะ แต่สะกดเป็น นฏฺฐ (ฏฺ- หนู)

นฏฺฐ” รากศัพท์มาจาก นสฺ (ธาตุ = พินาศ, ฉิบหาย) + ปัจจัย, แปลง สฺ ที่สุดธาตุกับ เป็น ฏฺฐ

: นสฺ + = นสต ( + = ฏฺฐ) > นฏฺฐ เป็นคำกริยา แปลว่า “ฉิบหายแล้ว” เป็นคำคุณศัพท์ แปลว่า “ผู้ฉิบหาย

คนชื่อ “ณัฏฐ์” หรือ “ณัฏฐา” จึงต้องระวังให้ดี อย่าให้ เณร กลายเป็น หนู

: ฉลาดในเรื่องเสีย

: ระวังอย่าเสียในเรื่องฉลาด

26-5-58

ต้นฉบับ

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย