พลังสุภาพ – Soft Power (บาลีวันละคำ 4,991)

พลังสุภาพ – Soft Power
ผู้เขียนบาลีวันละคำอ่านโพสต์ของท่านผู้หนึ่ง แสดงความชื่นชมลักษณะความอ่อนน้อมถ่อมตนของนักการเมืองบางคน ท่านว่าความอ่อนน้อมถ่อมตนนี่แหละคือ Soft Power ที่แท้จริง
ผู้เขียนบาลีวันละคำคิดขึ้นมาในทันทีนั้นว่า ถ้าแปล Soft Power ว่า “พลังสุภาพ” จะดีหรือไม่?
Soft คือ สุภาพ
Power คือ พลัง
Soft Power คือ “พลังสุภาพ”
(๑) “พลัง”
รูปเดิมในบาลีเป็น “พล” อ่านว่า พะ-ละ รากศัพท์มาจาก พลฺ (ธาตุ = มีชีวิต, ระวัง, ครอบงำ) + อ (อะ) ปัจจัย
: พล + อ = พล (นปุงสกลิงค์) แปลตามศัพท์ว่า “เหตุอันทำให้มีชีวิตอยู่ได้” “ผู้เฝ้าระวัง” “ผู้ครอบงำศัตรู”
“พล” ใช้ในความหมาย 2 อย่างคือ –
(1) ความแข็งแรง, พลัง, อำนาจ (strength, power, force)
(2) กองทัพ, กองกำลังทหาร (an army, military force)
ในภาษาไทย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –
…………..
พล, พล– : (คำนาม)
(๑) กำลัง, มักใช้ประกอบคำอื่น เช่น พระทศพล อันเป็นพระนามพระพุทธเจ้า หมายความว่า ทรงมีพระญาณอันเป็นกำลัง ๑๐ ประการ มี ฐานาฐานญาณ คือ ปรีชาหยั่งรู้ฐานะและสิ่งที่มิใช่ฐานะเป็นต้น (ป., ส.).
(๒) ทหาร เช่น กองพล ตรวจพล ยกพลขึ้นบก (ป., ส.).
(๓) สามัญ, ธรรมดา ๆ, พื้น ๆ, เช่น ของพล ๆ (ป., ส.).
(๔) ยศทหารและตำรวจสัญญาบัตร รองจากจอมพล (เดิมใช้ว่า นายพล). (ป., ส.).
…………..
“พล” แผลงเป็น “พลัง” อ่านว่า พะ-ลัง (พ ไม่ควบกับ ล, ไม่เหมือนคำว่า “พลั้ง” ในภาษาไทย พ ควบกับ ล, แต่ “พลัง” พ กับ ล แยกพยางค์กัน) ซึ่งก็ไปพ้องกับคำว่า “อายุ วณฺโณ สุขํ พลํ” ที่เราคุ้นกันในบทอนุโมทนาของพระ
“พลํ” คำนั้นอ่านว่า พะ-ลัง เช่นเดียวกับ “พลัง”
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –
“พลัง : (คำวิเศษณ์) กำลัง, มักใช้พูดเข้าคู่กันว่า กำลังพลัง.”
(๒) “สุภาพ”
แปลงกลับเป็นบาลีว่า “สุภาว” อ่านว่า สุ-พา-วะ รากศัพท์มาจาก สุ (คำอุปสรรค = ดี, งาม, ง่าย, สะดวก) + ภู (ธาตุ = มี, เป็น) + ณ ปัจจัย, ลบ ณ, แผลง อู เป็น โอ, แปลง โอ เป็น อาว
: สุ + ภู = สุภู + ณ = สุภูณ > สุภู > สุโภ > สุภาว แปลตามศัพท์ว่า “ภาวะที่ดีงาม”
“สุภาว” แปลง ว เป็น พ : สุภาว > สุภาพ
ในภาษาไทย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –
“สุภาพ : (คำวิเศษณ์) เรียบร้อย เช่น เขาแต่งกายสุภาพตามกาลเทศะและความนิยม, อ่อนโยน, ละมุนละม่อม, เช่น เขาพูดด้วยน้ำเสียงสุภาพ ไม่กระโชกโฮกฮาก.”
“สุภาพ” เป็นบาลีไทย คือรูปคำเป็นบาลี แต่ความหมายเป็นของไทยคิดขึ้นเอง ความหมายตามภาษาไทยนี้ บาลีไม่ได้ใช้คำว่า “สุภาว” แต่ใช้คำว่า “อาจารสีลี” หรือ “อาจารสมฺปนฺน” (มีกิริยามารยาทเรียบร้อย) หรือ “สุสีล” (ความประพฤติเรียบร้อยงดงาม)
พลัง + สุภาพ = พลังสุภาพ เป็นคำประสมแบบไทย แปลจากหน้าไปหลังว่า –
“อำนาจที่เกิดจากความอ่อนน้อมถ่อมตน”
“อำนาจที่เกิดจากความอ่อนโยน”
“อำนาจที่เกิดจากละมุนละม่อม”
“อำนาจที่เกิดจากความสุภาพเรียบร้อย”
ขยายความ :
เรามักจะรู้สึกหรือเข้าใจกันว่า ถ้าจะแสดงถึงความมีอำนาจ จะต้องใช้กิริยาวาจาดุดัน แข็งกร้าว ข่มขู่ให้ผู้อื่นเกรงกลัว
แต่ Soft Power ตรงกันข้าม เพราะความเป็นจริงก็คือ ความอ่อนน้อมถ่อมตน ความอ่อนโยน ละมุนละม่อม ความสุภาพเรียบร้อย ก็สามารถสร้างอำนาจได้ ทั้งเป็นอำนาจที่ลึกซึ้ง แนบแน่น นำไปสู่ผลดียิ่งกว่าอำนาจที่เกิดจากความดุดันแข็งกร้าวด้วยซ้ำไป
แถม :
เท่าที่อ่านผ่านพบ มีผู้แปล Soft Power เป็นคำไทยหลายคำ เช่น –
พลังละมุน
อำนาจละมุน
พลังที่อ่อนโยน
อำนาจแบบอ่อน
ผู้เขียนบาลีวันละคำไม่แน่ใจว่ามีผู้แปลว่า “พลังสุภาพ” ไว้แล้วด้วยหรือเปล่า และคำว่า Soft Power นี้ ทางราชการกำหนดให้ใช้คำไทยว่าอย่างไร
ขอท่านผู้รู้โปรดชี้แนะด้วย จะเป็นพระคุณอย่างยิ่ง
…………..
ดูก่อนภราดา!
… ผู้ได้อำนาจ
: ท่านจะใช้อำนาจให้ผู้คนเกรงกลัว
: หรือท่านจะใช้อำนาจให้ผู้คนเกลียดกลัว
#บาลีวันละคำ (4,991)
10-2-69
…………………………….
…………………………….
