กัลปนา
อ่านว่า กัน-ละ-ปะ-นา
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –
“กัลปนา : (คำกริยา) เจาะจงให้. (คำนาม) ที่ดินหรือสิ่งอื่นเช่นอาคารซึ่งเจ้าของอุทิศผลประโยชน์ให้แก่วัดหรือศาสนา; ส่วนบุญที่ผู้ทําอุทิศให้แก่ผู้ตาย. (ส.; ป. กปฺปนา).”
(ส.; ป. กปฺปนา) – ในวงเล็บ หมายความว่า “กัลปนา” เป็นรูปคำสันสกฤต บาลีเป็น “กปฺปนา”
Read More
ธรณีสงฆ์
อ่านว่า ทอ-ระ-นี-สง
ประกอบด้วย ธรณี + สงฆ์
(๑) “ธรณี”
บาลีอ่านว่า ทะ-ระ-นี มีรากศัพท์มาจาก ธรฺ (ธาตุ = ทรงไว้, รองรับ) + ณี ปัจจัย หรือ ยุ ปัจจัย, แปลง ยุ เป็น อน, แปลง น เป็น ณ, ลง อี ปัจจัยเครื่องหมายอิตถีลิงค์
Read More
ถาวรและวัตถุ
กุศลและเจตนา
เกิดอะไรขึ้นกับภาษา ?
คำคู่นี้ผู้เขียนบาลีวันละคำอ่านพบในเอกสารที่เผยแพร่เป็นสาธารณะ จึงเกิดคำถามว่า เกิดอะไรขึ้นกับภาษา ?
อ่านเจตนาได้ว่า –
“ถาวรและวัตถุ” ก็คือจะพูดว่า “ถาวรวัตถุ”
“กุศลและเจตนา” ก็คือจะพูดว่า “กุศลเจตนา”
นิราศ
อ่านว่า นิ-ราด
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –
(1) นิราศ ๑ : (คำกริยา) ไปจาก, ระเหระหน, ปราศจาก. (คำนาม) เรื่องราวที่พรรณนาถึงการจากกันหรือจากที่อยู่ไปในที่ต่าง ๆ เป็นต้น มักแต่งเป็นกลอนหรือโคลง เช่น นิราศนรินทร์ นิราศเมืองแกลง. (ส.).
Read More
