สพฺพญฺญู (บาลีวันละคำ 70)

สพฺพญฺญู

อ่านว่า สับ-พัน-ยู

ใช้ในภาษาไทยว่า “สัพพัญญู

มาจากคำว่า สพฺพ + ญา = สพฺพญฺญู

สพฺพ” แปลว่า ทั้งปวง, ทั้งหมด, ทุกอย่าง

ญา” เป็นธาตุ (รากศัพท์) แปลว่า รู้

มีวิเคราะห์ศัพท์ว่า “สพฺพสงฺขตมสงฺขตํ อนวเสสํ ชานาตีติ –สพฺพญฺญู = ผู้รู้หมดสิ้นซึ่งสังขตธรรมและอสังขตธรรมทั้งปวง

สพฺพญฺญู” เป็นพระนามหนึ่งในจำนวนหลายๆ พระนามของพระพุทธเจ้า

สพฺพญฺญู” เขียนแบบไทยเป็น “สัพพัญญู

สัจธรรมของชีวิตคือ “นอกจากทุกข์ ไม่มีอะไรเกิด นอกจากทุกข์ไม่มีอะไรดับ”

“ทุกข์” หรือ “ปัญหา” จึงเป็น “สัพพะทุกอย่าง” ของชีวิต

พระพุทธเจ้าทรงรู้จักทุกข์ รู้เหตุที่ทำให้ทุกข์เกิด รู้ทางดับทุกข์ และรู้วิธีดำเนินไปสู่ความดับทุกข์ ดังนั้น จึงทรงได้พระนามว่า “สัพพัญญูผู้รู้ทุกอย่าง

บาลีวันละคำ (70)

15-7-55

สพฺพ = สรรพ, ทั้งปวง, ทั้งหมด (สมตฺต อขิล สกล นิสฺเสส อเสส ฯเปฯ) (ศัพท์วิเคราะห์)

– สรติ ปวตฺตตีติ สพฺพํ สิ่งที่เป็นไป

สรฺ ธาตุ ในความหมายว่าเป็นไป ว ปัจจัย, ลบสระที่สุดธาตุ, แปลง รฺ เป็น พ, ว เป็น พ

– สพฺพติ คจฺฉติ ปวตฺตตีติ สพฺพํ สิ่งที่เป็นไป

สพฺพฺ ธาตุ ในความหมายว่าเป็นไป อ ปัจจัย

สพฺพญฺญู = พระสัพพัญญู, พระพุทธเจ้า (ศัพท์วิเคราะห์)

สพฺพสงฺขตมสงฺขตํ อนวเสสํ ชานาตีติ สพฺพญฺญู ผู้ทรงรู้สังขตธรรมและอสังขตธรรมทั้งปวง

สพฺพ บทหน้า ญา ธาตุ ในความหมายว่ารู้ รู ปัจจัย, ซ้อน ญฺ, ลบ รฺ อนุพันธ์และสระที่สุดธาตุ

ดูโพสในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย