เจตนาสามกาล

เจตนาสามกาล

—————-

เจตนาสามกาล เป็นข้อพิจารณาในเรื่องกรรม และการให้ผลของกรรม ได้แก่ –

๑ ปุพพเจตนา (ความตั้งใจในเบื้องต้น) = เจตนาก่อนจะทำ 

๒ มุญจนเจตนา (แปลตามศัพท์ว่า “ความตั้งใจในการปล่อย”) = เจตนาในขณะทำ คือขณะปล่อยสิ่งของออกจากมือเพื่อให้แก่ผู้อื่น (เน้นที่ “ทาน-การให้”)

เจตนาที่ ๒ นี้คำเดิมท่านเรียก “สันนิฏฐาปกเจตนา” แปลตามศัพท์ว่า “ความตั้งใจที่จะทำให้สำเร็จ” หมายถึงเจตนาในขณะลงมือทำและทำจนสำเร็จ

๓ อปรเจตนา หรือ อปราปรเจตนา (ความตั้งใจต่อมา) = เจตนาสืบเนื่องต่อมาจากการกระทำนั้น หรือความรู้สึกที่เกิดขึ้นหลังจากได้ทำสำเร็จแล้ว

เจตนาสามกาลนี้เป็นหลักในการที่จะทำบุญ คือทำกรรมที่ดีให้ได้ผลมาก และมักเน้นในเรื่องทาน 

ท่านสอนว่า ควรถวายทานหรือให้ทานด้วยเจตนาที่ครบทั้งสามกาล คือ 

– ก่อนให้ มีใจยินดี (ปุพพเจตนา)

– ขณะให้ ทำใจผ่องใส (มุญจนเจตนา)

– ให้แล้ว ชื่นชมปลื้มใจ (อปรเจตนา)

ท่านว่า ผู้ที่ทำบุญให้ทานแล้วรู้สึกเสียดายในภายหลัง ผลแห่งทานย่อมทำให้มีทรัพย์สมบัติมาก แต่ผลแห่งอปรเจตนาที่ไม่ผ่องใส ย่อมทำให้ไม่ได้เสวยสุขอันเกิดจากสมบัตินั้น กล่าวคือ “รวย แต่ไม่มีความสุข” หรือรวยทรัพย์แต่ซอมซ่อ

……………………………..

พระพุทธพจน์ :

ปุพฺเพว  ทานา  สุมโน

ททํ  จิตฺตํ  ปสาทเย

ทตฺวา  อตฺตมโน  โหติ

เอสา  ยญฺญสฺส  สมฺปทา.

ก่อนให้ ก็ปลอดโปร่ง

กำลังให้ ก็เปรมปรีดิ์

ให้แล้ว ก็ปลาบปลื้ม

บุญที่สมบูรณ์เป็นดั่งนี้

(ทานสูตร อังคุตรนิกาย ฉักกนิบาต 

พระไตรปิฎกเล่ม ๒๒ ข้อ ๓๐๘)

……………………………..

พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย

๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕

๑๖:๓๖

…………………………………

เจตนาสามกาล

ดูโพสต์ในเฟซบุ๊กของครูทองย้อย

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น