บาลีวันละคำ

คำสองความ คัมภีร์พระ

อนามัฏฐบิณฑบาต ไม่คุ

คาถาอาคม อ่านว่า คา-

ธรรมกถึก อ่านว่า ทำ-

สทา โสตฺถี ภวนฺตุ เต

อภิลักขิตกาล อ่านว่า

อรุณราชวราราม ราชวรม

ปรัปวาท อ่านว่า ปะ-ร

มหาราช [1]

อ่านว่า มะ-หา-ราด
ประกอบด้วย มหา + ราช

(๑) “มหา”

ศัพท์เดิมในบาลีเป็น “มหนฺต” (มะ-หัน-ตะ) รากศัพท์มาจาก มหฺ (ธาตุ = เจริญ, ขยายตัว) + อนฺต ปัจจัย

: มหฺ + อนฺต = มหนฺต แปลตามศัพท์ว่า “สิ่งที่ขยายตัว” มีความหมายว่า ยิ่งใหญ่, กว้างขวาง, โต; มาก; สำคัญ, เป็นที่นับถือ (great, extensive, big; much; important, venerable)

สถาปัตยกรรม

อ่านว่า สะ-ถา-ปัด-ตะ-ยะ-กำ
ประกอบด้วย สถาปัตย + กรรม

(๑) “สถาปัตย” เป็นรูปคำสันสกฤต “สฺถาปตฺย”

สํสกฤต-ไท-อังกฤษ อภิธาน มีคำว่า “สฺถาปตฺย” บอกไว้ว่า –

“สฺถาปตฺย : (คำนาม) ‘สถาบัตย์,’ ผู้ระวังรักษาห้องนางใน; a guard of the women’s apartment.”